Mikel Ona
Kale Nagusia z/g
Donostia
ALAI Jostailu-etxea
Arduradunari zuzendua
Donostian, 2020ko Urriaren 14
Jostailu-katalogoetan, sexismoa nagusi.
Arduradun Jauna,
Gabonak gerturatzen ari zaizkigun urte-garai honetan, gure
etxeetako txikienek, ilusioz eta esperantzaz beteta bizitzen dituzten une alai
hauetan, zuen jostailu-etxeko katalogo bat iritsi da gure postontzira. Egia
esan, gu haurrak ginenean (dagoeneko aitona bainaiz) ez geneukan horrelako
aukerarik eta ez genuen horregatik ilusio gutxiago izaten, baina gaur egun,
denak presaka bizi gara eta jostailuak erosteko ere ez dugu denborarik hartzen.
Horregatik, zuen jostailu-katalogoa jasotzeak poza eman
zidan, izan ere, arestian aipatu dudan denbora-falta alde batetik, eta gaur
egun gaztetxoek nahi eta behar dutena ez ezagutzea bestetik, gaur egungo aiton-amonek
ez daukagu lan erraza, Olentzero edo Errege Magoak ordezkatzeko lan honetan.
Zuen jostailu-katalogoari begiratu bat ematen hasi naizenean
ordea, nire barrunbeak uzkurtu zizkidan ikusi, edo zuzenago esanda, antzeman nuen
sexuen erabilpen okerrak. Orain dela 70 urte, gizonezkook rol jakin bat genuen
bizitzan eta emakumeek beste bat. Gauza jakina zen. Nik lantegi handi batean
lan egiten nuen, eta han, ni lanean aritzen nintzen tailerrean, gizonezkoak
bakarrik aritzen ginen, ondoko tailerrean berriz, emakumezkoak bakarrik. Guzti
horrek berarekin zekartzan beste hainbat gauza txar.
Belaunaldi bat baino gehiago daramate emakumeak borrokan,
beraien baldintzak hobetzeko, duintzeko, gizonenekin parekatzeko. Bide batez,
ikusgarri bihurtu da, zenbait etxetan dagoen generoen arteko bortxakeria,
amaierarik ez duen gizarte honen minbizia. Guzti hau, gure hurrengo belaunaldietan
aldatuko den esperantzarekin begiratzen dugu, baina konponbidea zein den oso
ondo jakin gabe.
Baina zergatik hain azalpen zabala, jostailu-katalogo baten
kontura? Ba orain, nire ilobekin denbora gehiago pasatzen dudan honetan, konturatua
nago umearen heziketan eta gizarteratzean, garrantzia handia dutela jostailu
eta jolasek. Guk jolasak erakusten dizkiegunean eta jostailuak eskuragarri
jartzen dizkiegunean, genero ezberdinen rolak ere banatzen dizkiegu eta era
honetan dagoeneko aipatu ditugun arazoak betikotzen ditugu. Alderantziz rol
horiek, sexuen arabera banatzen ez baditugu, generoen arteko bizikidetza arazo
larrien konponbidean, pauso txiki baina garrantzitsu bat eman dezakegu.
Guzti honegatik, eskari xume batekin natorkizu: Berez, ez
dago jostailuak aldatu beharrik, erabilpena baizik eta jostailu-etxeek, jostailuak
generoen arabera ez sailkatzea da egin dezakezuen gauza bakarra. Gutxi dirudi,
baina asko litzateke. Rol jakin batzuk genero bati esleitzea da oker dagoena, ez
jostailua bera.
Beraz, gai hau arreta handiz aztertzea eskatuko nizueke.
Aldez aurretik zuen arreta eskertuz,
Mikel Ona
iruzkinik ez:
Argitaratu iruzkina